ความเป็นมาของโครงการ

ความเป็นมาของโครงการ

ภาพถ่ายนั้นมีความหมายและสำคัญตั้งแต่เริ่มกำเนิด เนื่องจากภาพถ่ายนั้นสามารถที่จะบันทึกข้อมูลความเป็นจริงของเรื่องราวที่เกิดขึ้นได้ในขณะนั้นได้อย่างสมบูรณ์ จึงกลายเป็นที่นิยมและใช้งานกันทั่วไปอย่างแพร่หลาย  และจากการที่ภาพถ่ายช่วยบันทึกข้อมูลความเป็นจริงที่เกิดขึ้นในขณะนั้นๆ  ประกอบกับการจดบันทึกทำให้เราสามารถเห็นถึงประวัติศาสตร์ที่ผ่านมาหลายหลากอย่าง ทำให้เรียนรู้และประจักษ์ในสภาพของข้อมูลความเป็นจริง ที่สามารถนำมาอ้างอิงอย่างไร้ข้อกังขา ความสำคัญของภาพถ่ายจึงมีมากขึ้นตามลำดับของวิวัฒนาการของกล้องสำหรับถ่ายภาพ  และได้มีการพัฒนาการจนนำไปสู่การใช้งานในประโยชน์อื่นๆ นอกเหนือจากการใช้บันทักข้อมูลเพียงอย่างเดียว ดังเช่นนำไปใช้ในการสร้างสรรค์งานศิลปะ การนำไปเป็นสื่อกลางในงานโฆษณา และอื่นๆ อีกมากมายดังที่เราเห็นการใช้ภาพถ่ายเป็นสื่อที่สำคัญกันอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน

ในประวัติศาสตร์ของไทยเราได้มีการใช้ภาพถ่ายมาตั้งแต่ในช่วง รัชกาลของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 4  มาแล้ว  ดังจะเห็นภาพถ่ายที่ทรงฉายพระบรมฉายาลักษณ์คู่ กับพระเทพศิรินทรา บรมราชินี ส่งไปบรรณาการแด่ประธานาธิบดี Franklin Pierce แห่งประเทศสหรัฐอเมริกา ในปี พ.ศ. 2399 ปัจจุบันจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์สมิธโซเนียน กรุงวอชิงตัน ดีซี ประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งเป็นการทำให้ประธานาธิบดี Franklin Pierce และประชาชนแห่งประเทศสหรัฐอเมริกาได้ประจักษ์ในข้อมูลต่างๆ เกี่ยวกับสยามประเทศในขณะนั้น อีกทั้งยังเป็นนัยยะที่สำคัญแสดงให้เห็นและการบอกกล่าวให้เข้าใจถึงการที่เรามีความเจริญมิใช่บ้านป่าเมืองเถื่อน ซึ่งสามารถแสดงออกทางภาพถ่ายได้เป็นอย่างดี

การใช้ภาพถ่ายได้แพร่หลายจากบางกอกไปสู่หัวเมืองต่างๆ ในสยามประเทศ รวมถึงหัวเมืองในเขตล้านนาเช่นเดียวกัน  ได้มีการถ่ายภาพเพื่อบันทึกข้อมูลด้านต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น ภาพถ่ายบุคคลต่างๆ ภาพถ่ายสถานที่สำคัญ หรือแม้แต่วิถีชีวิตและสภาพความเป็นอยู่ของผู้คนในล้านนา เมื่อภาพถ่ายเหล่านี้ได้ตกทอดมาสู่ปัจจุบัน ถือเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่สำคัญที่เป็นแหล่งเรียนรู้ อีกทั้งยังสามารถนำไปอ้างอิงได้โดยปราศจากข้อกังขา ทั้งนี้สาขาวิชาศิลปะการถ่ายภาพ ภาควิชาสื่อศิลปะ และการออกแบบสื่อ ได้เล็งเห็นถึงคุณค่าของภาพถ่ายล้านนาโบราณเหล่านี้ จึงไม่สามารถละเลยในการทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางในการจัดเก็บภาพถ่ายล้านนาโบราณอันทรงคุณค่าเหล่านี้

สาขาวิชาศิลปะการถ่ายภาพ ภาควิชาสื่อศิลปะ และการออกแบบสื่อ จึงริเริ่มในการเป็นผู้นำในการจัดตั้ง หอภาพถ่ายล้านนา เพื่อเป็นศูนย์กลางในการจัดเก็บภาพถ่ายโบราณอันทรงคุณค่ารวมถึงข้อมูลต่างๆ  ที่ประกอบในภาพถ่ายเหล่านั้นเพราะภายในภาพถ่ายโบราณของล้านนานั้นถูกบรรจุด้วยข้อมูลทางศาสตร์และศิลป์ในแขนงต่างๆ อย่างมากมาย นับเป็นองค์ความรู้ที่ประเมินค่ามิได้ของล้านนา นำมาจัดเก็บอย่างเป็นระบบและระเบียบเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้และเผยแพร่สู่สาธรณชนในแง่ต่างๆ ที่เน้นไปใช้ประโยชน์สูงสุดของการนำข้อมูลต้นทุนทางวัฒนธรรมล้านนา อันเป็นเอกลักษณ์หาที่ใดเหมือน ก่อเกิดองค์ความรู้ที่เราจะพัฒนาได้อย่างต่อเนื่อง ทำให้นำไปต่อยอดทางการศึกษาอันเป็นอัตลักษณ์ที่ดีของตนเอง ทั้งนี้รวมถึงการรวบรวมงานวิจัย และบทความที่เกี่ยวข้องกับภาพถ่ายในลักษณะต่างๆ อันที่จะเป็นประโยชน์ต่อสังคมอีกทางในการศึกษาในอนาคต หรือการนำงานวิจัยเป็นตัวอย่างหรือต้นแบบในการสร้างสรรค์งานได้อย่างถูกต้อง นอกจากนี้จะเป็นส่วนที่ผลักดันอุตสาหกรรมภาพถ่ายในประเทศให้มีการพัฒนาอย่างแข็งแกร่งต่อเนื่องเพราะการนำข้อมูลตันทุนทางวัฒนธรรมที่จะสามารถสร้างสรรค์ผลงานได้อย่างมีเอกลักษณ์ที่แตกต่างและโดดเด่น อีกทั้งยังสามารถสร้างมูลค่าเพิ่มมากยิ่งขึ้นให้กับอุตสาหกรรมภาพถ่ายที่ถูกผลิตภายในประเทศ

หอภาพถ่ายล้านนา จะเป็นสถานที่แห่งแรกในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ถูกจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการ อันเป็นการแสดงให้เห็นถึงความก้าวหน้าทางวิทยาการในแง่ต่างๆ รวมถึงความพร้อมของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ที่มีความหลากหลายในศาสตร์และศิลป์ ออกมาเผยแพร่ให้การศึกษาได้ถูกต้องอย่างเป็นระบบ อันจะเป็นการแสดงศักยภาพของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ที่จะก้าวมาเป็นผู้นำในการใช้ข้อมูลต้นทุนทางวัฒนธรรมล้านนา ให้กลายมาเป็นมหาวิทยาลัยที่โดดเด่นและยังเป็นการเตรียมความพร้อมในการที่จะเข้าสู่ประชาคมอาเซียนให้มีความเข้มแข็งอย่างมีเอกลักษณ์ของตนเอง